De kunst van een juiste energiebalans
Laatst had ik een mooi gesprek met mijn moeder. Ze luisterde zo eens naar mijn weekindeling en gaf me mee dat ik blijkbaar iets met ‘alles of niets’ had. Onze gedachten gingen terug naar mijn laatste jaar op het VWO waarin ik 2x per week volleybalde, 1x per week een wedstrijd speelde, besloot een scheidrsechterscursus te volgen, wedstrijden te fluiten en ook nog mogelijkheden zag om me aan te sluiten bij een koor. Dat bijna iedere zondag optrad. En o ja, ik moest ook nog even mijn rijbewijs halen, want ik zou een jaar als au-pair naar Amerika gaan. Moest ik wel nog even mijn VWO-diploma halen. Wonder boven wonder lukte het allemaal. Dit blog gaat over de energieverdeling: laveren tussen burn-out en bore-out, hoe vind je de juiste balans?
Ik geef je de definitie van een burn-out en de definitie van een bore-out. Vervolgens neem ik je aan de hand van een aantal voorbeelden mee naar wat de kern van het probleem is.
Wat is een burn-out?
De World Health Organization definieert een burn-out in de International Classification of Diseases (ICD-11) als: “Een syndroom dat het gevolg is van chronische stress op het werk die niet succesvol is aangepakt.”
Burn-out wordt gekenmerkt door drie dimensies:
- gevoelens van uitputting of energietekort;
- een grotere mentale afstand tot het werk, of gevoelens van negativiteit of cynisme ten opzichte van het werk;
- een verminderde professionele effectiviteit.
De WHO benadrukt dat burn-out uitsluitend betrekking heeft op de werkcontext en geen medische aandoening is, maar een werkgerelateerd fenomeen.
Wat is een bore-out?
Ook hier heb ik de website van de WHO geraadpleegd en daar bestaat geen officiële definitie van bore-out. In de wetenschappelijke literatuur wordt bore-out meestal omschreven als:
Een toestand van lichamelijke en mentale uitputting die ontstaat door langdurige verveling, onderbelasting, een gebrek aan uitdaging en een gevoel van zinloosheid op het werk.
Bore-out wordt vaak gekenmerkt door:
- chronische verveling;
- een gebrek aan uitdaging;
- desinteresse of demotivatie;
- vermoeidheid en verminderde betrokkenheid bij het werk.
Het begrip werd bekend door de Zwitserse consultants Peter Werder en Philippe Rothlin, die het beschreven als het tegenovergestelde van burn-out: niet door te veel werk, maar door te weinig zinvol of uitdagend werk.
Burn-out en bore-out elkaars tegenpolen?
Op het eerste gezicht lijken burn-out en bore-out elkaars tegenpolen. Bij een burn-out doe je te veel. Bij een bore-out juist te weinig. Toch hebben ze opvallend veel gemeen. Want in beide situaties raak je namelijk uitgeput en is je energiebalans langdurig verstoord.
Vergelijk het met een batterij. Die loopt leeg als je hem voortdurend gebruikt, maar ook als hij maandenlang ongebruikt in een la ligt. In beide gevallen werkt hij uiteindelijk minder goed.
En zo werkt het bij jou ook.
Je hebt uitdaging nodig om gemotiveerd te blijven. Je hebt rust nodig om te herstellen. Ontbreekt een van die twee langere tijd, dan raakt je systeem uit balans.
Dat verklaart ook waarom iemand met een overvolle agenda zich net zo moe kan voelen als iemand die zich iedere dag verveelt op zijn werk.
Ben je gevoelig voor uitersten?
Als ik terugkijk op mijn eigen leven, zie ik dat ik niet zozeer gevoelig ben voor een burn-out of een bore-out. Ik ben vooral gevoelig voor uitersten. Ik kan heel lang doorgaan als iets me energie geeft of als ik het gevoel heb dat het moet. Maar als die uitdaging wegvalt, merk ik ook hoe onrustig ik word. Stilzitten is voor mij soms net zo vermoeiend als te hard werken.
De vraag is dus niet: Ben je druk genoeg? Of: Heb je voldoende rust? De echte vraag is: Geeft wat je doet jou energie, of kost het je structureel meer energie dan het oplevert? Dat is waar ik als vitaliteitscoach samen met jou naar kijk.
Niet iedereen is er dus bij gebaat om een dag vrij nemen of een wandeling maken. Wel mag je regelmatig regelmatig stilstaan bij vragen als:
- Waar krijg je energie van?
- Waar loop je op leeg?
- Doe je dingen omdat je ze wil, of omdat je denkt dat ze moeten?
- Heb je voldoende uitdaging én voldoende herstel?
Die vragen helpen je om niet steeds van het ene uiterste naar het andere te schieten.
Heb je hulp nodig bij het vinden van de juiste balans? Een afspraak kun je maken via de contactpagina. Je krijgt binnen 2 werkdagen antwoord. En een hele mooie workshop over dit thema staat gepland op 18 november en heeft als thema: “Wat wil je écht?” Tot dan!
Liefs,
Karin
Bronvermelding:
- Website WHO, geraadpleegd op 4 juli 2026 https://www.who.int/standards/classifications/frequently-asked-questions/burn-out-an-occupational-phenomenon
- Boreout (2007), door Philippe Rothlin en Peter Werder.